Domy pomocy społecznej

Umieszczenie w domu pomocy społecznej regulują przepisy ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. ( tj. Dz. u. z 2008r., nr. 115, poz. 728 )

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mająca na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Pomoc społeczna wkracza więc w sytuację osób i rodzin wtedy, gdy nie są one w stanie pokonać trudności życiowych własnym działaniem. Taka konstrukcja przepisu stanowi wskazówkę dla organów państwa zajmujących się pomocą społeczną, jak i dla osób ubiegających się o pomoc, że w pierwszej kolejności powinny skorzystać z przyznanych im przez przepisy innych ustaw uprawnień, z własnych zasobów majątkowych ( pieniężnych i niepieniężnych ) oraz z własnych możliwości działania.

Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.

Przepis określa przesłanki skierowania do domu pomocy społecznej. Przesłanki te muszą być spełniane łącznie.

Są to:

• konieczność całodobowej opieki ( z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności ),

• brak możliwości samodzielnego funkcjonowania przez osobę w codziennym życiu,

• brak możliwości zapewnienia tej osobie przez rodzinę, gminę pomocy w formie usług opiekuńczych.


Z takiego ukształtowania przepisu wynika, że pobyt w domu pomocy społecznej z zasady winien być ostatecznością. W szczególności wyłączną przesłanką skierowania nie mogą być złe warunki mieszkaniowe ubiegającego się, jego bezdomność czy niepełnosprawność.

Osoba wymagająca wzmożonej opieki medycznej kierowana jest do zakładu opiekuńczo - leczniczego lub placówki pielęgnacyjno - opiekuńczej.

Pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania, który ogłaszany jest nie później niż do 31 marca każdego roku, w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym.

Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1/ mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu,

2/ małżonek, zstępni ( dzieci, wnuki ), wstępni ( rodzice, dziadkowie ) - zgodnie z umową zawarta w trybie art. 103 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej,:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 250% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej ( czyli powyżej 1.192, 50 zł ), z tym, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 1.192,50 zł,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę w rodzinie jest wyższy niż 250% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, (czyli powyżej 877,50 zł), z tym , że kwota pozostająca po wniesieniu opłatny nie może być niższa niż 250% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie ( czyli nie może być niższa niż 877,50 zł ),

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy miedzy średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi prze osoby wymienione w pkt. 1 i 2.

W przypadku niewywiązywania się osób wyżej wymienionych z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej.

Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków:
- w przypadku mieszkańca domu na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji, - w przypadku rodziny na drodze postępowania sądowego.